افزایش قند خون با مصرف دارو

داروهایی که تحمل گلوکز را کاهش می دهند

گلوکوکورتیکوئیدها شایع ترین داروهایی هستند که باعث افزایش قند خون می شوند

داروهایی که تحمل گلوکز را کاهش می دهند و یا علائم دیابت ملیتوس را آشکار می کنند:

داروهای آنتی سایکوتیک:

نسل اول: کلروپرومازینپرفنازین و سایر فنوتیازین ها(تری فلوپرازین - پروکلروپرازین - فلوفنازین)

نسل دوم: کلوزاپین ایلوپریدونالانزاپینپالی پریدونکوئتیاپین - ریسپریدون

مکانیسم: نا مشخص. به نظر می رسد بدن را نسبت به انسولین مقاوم می کنند و یا ترشح انسولین را کاهش می دهند.

بعضی از داروهای ضد عفونت:

از گروه فلوروکینولون ها داروی موکسی فلوکساسین

داروهای ضد ویروس ایدز از گروه آنتی رترووریده - مهار کننده های پروتئاز: آمپرناویرآتازاناویرفوسامپرناویرایندیناویرنلفیناویر ریتوناویرساکویی ناویرتیپراناویر

و مهار کننده های نوکلئوزید ریورس ترنس پپتیداز: آباکاویردلاویریدیندیدانوزینافاویرنزامتری سیتابینلامیوودیننویراپیناستاودینتنفوویرزالسیتابینزیدوودین و اتراویرین
مکانیسم: مقاوت به انسولین را در عروق محیطی افزایش می دهند

داروهای ضد عفونت متفرقه: پنتامیدین

مکانیسم: سلول های بتا پانکراس را تحت تاثیر قرار می دهد. متعاقب افت قند خون توسط این دارو ممکن است سلول های بتا آسیب ببینند.

 

داروهای قلبی عروقی:

بتابلوکرها: آتنولولمتوپرولولپروپرانولول

مکانیسم: حساسیت به انسولین را کاهش می دهند(اثر کاهش دهنده متوسط)

به نظر می رسد کارودیلول چنین اثری ندارد

داروهای کاهش دهنده چربی خون:

نیکوتینیک اسید با تغییر متابولیسم گلوکز در کبد

استاتین ها (لووستاتینآتورواستاتینسیمواستاتینرزوواستاتین- فلوواستاتین- پراواستاتین)

شواهد ناشی از اختلال تحمل گلوکز به علت استاتین ها متناقض است ولی به نظر نمی رسد خطر زیادی داشته باشند.

دیورتیک های تیازیدی: هیدروکلروتیازیدکلروتالیدوناینداپامیدکلروتیازید

مکانیسم: این داروها ذخایر پتاسیم بدن را کاهش می دهند. ترشح انسولین را کاهش می دهند و مقاومت به انسولین را افزایش می دهند. تامین پتاسیم به کمک مکمل ها می تواند اثر مقاومت به انسولین را کاهش دهد. در صورت نیاز در بیماران دیابتی باید از دوز پائین این داروها(کمتر از ۲۵ میلی گرم هیدروکلروتیازید) استفاده شود.

 

وازودیلاتورها: دیازوکساید

مکانیسم: ترشح و حساسیت انسولین را کاهش می دهد. همچنین تولید گلوکز در کبد را افزایش می دهد.

 

وازوپرسورها: اپی نفریننوراپی نفرین

مکانیسم: گلوکوژنولیز را فعال می کنند٬ گلوکونئوژنز کبد را افزایش می دهند. ترشح گلوکاگون و کورتیزول را افزایش می دهند. ترشح انسولین را کاهش می دهند.

 

آگونیست های هورمون آزاد کننده گونادوتروپین
این داروها در واقع آنالوگ گونادورلین هستند و شامل: تریپتورلینلئوپرورلینگوسرلینهیسترلین و گونادورلین که از عوارض این داروها افزایش قند خون است

 

گلوکوکورتیکوئیدها: مهمترین گروه دارویی در ایجاد هایپرگلوکوزمیا هستند و دسته مهمی از داروها را شامل می شوند که مصرف سیستمیک آنها باعث افزایش قند خون می شوند: هیدروکورتیزونبتامتازوندگزامتازون  – تریامسینولون – پردنیزولونمتیل پردنیزولون

این داروها با چندین روش قند خون را افزایش می دهند: تولید گلوکز در کبد را افزایش می دهند- مقاومت به انسولین را افزایش می دهند و همچنین باعث تسریع:

Peroxisome proliferator-activated receptors -PPARs

می شوند.

 

هورمون های زنانه: انواع کنتراسپتیوها : ال دی اچ دیتری فازیکسیپروترون کمپاندلاینسرنولکنتراسپتیو دی ای

مکانیسم: تولید گلوکز در کبد و مقاومت به انسولین را افزایش می دهند

مژسترول نیز با مکانیسم فوق باعث افزایش قند خون می شود

 

هورمون رشد: ترشح انسولین را به روش کانتر-رگولاتوری کاهش می دهد

 

داروهای ایمنوساپرسانت: سیکلوسپورینسیرولیموس تاکرولیموس

مکانیسم: سنتز و آزاد سازی انسولین را کاهش می دهند

اخبار مرتبط
داروسازی ایران دارو فراخوان شرکت های دارویی گروه دارویی یاسین نوین دارو اپلیشکن اندرورید و آی او اس دارویاب-app drug info
تازه های دارویی
دارو های پر مصرف ایران
آخرین اخبار

تدوین فرمولاری دانشگاه های علوم پزشکی در سامانه دارویاب