همه چیز در مورد قند خون

کنترل قند خون، کلید طلایی دیابت

هدف اصلی در درمان بیماری دیابت کنترل میزان قند خون در حد طبیعی است. اما سطح طبیعی قند خون چه مقدار است و چگونه می توان به آن دست یافت؟ 

در ابتدا بهتر است بدانیم تفاوت کلمه ی قند و گلوکز چیست؟

قند در واقع لغتی عامیانه برای تعریف کربوهیدرات های ساده و شیرین که قابلیت حل شدن در آّب را دارند می باشد. کربوهیدرات یعنی غذاهایی که از کربن،اکسیژن ،هیدروژن تشکیل شده اند و یکی از مهم ترین منابع غذایی جهت تامین انرژی مورد نیاز بدن ما هستند.

وقتی مردم در مورد قند خون صحبت می کنند در واقع منظورشان گلوکز موجود در خون می باشد.گلوکز نوعی قند یا کربوهیدرات ساده است که به نوعی سوخت سلول های بدن انسان برای انجام فعالیت های متفاوت محسوب می شود.

در نتیجه باقی مواد قندی موجود در غذاها برای اینکه مورد استفاده ی بدن قرار بگیرند باید به گلوکز تبدیل شوند تا بتوانند به وسیله ی خون، در اختیار سلول های بدن قرار بگیرند.

حال می خواهیم بدانیم میزان طبیعی قند خون یا همان گلوکز در خون چقدر است؟

پاسخ این سوال بسته به شرایط مختلف بدن در طول شبانه روز متفاوت است. بطور مثال برای یک فرد سالم قند خون صبح ناشتا پس از بیدار شدن باید زیر 100 mg/dl باشد.(اندازه گیری این اعداد توسط دستگاه تست قند خون در خانه و هم با آزمایش خون در آزمایشگاه امکان پذیر است.) در واقع در یک فرد سالم میزان قند خون پیش از صرف غذا باید در محدوده ی 70-99 mg/dl باشد. همین طور میزان قند خون فرد سالم 2ساعت پس از صرف غذا باید کمتر از 140 mg/dl باشد.

اما در افراد مبتلا به دیابت این اعداد کمی متفاوت است. انجمن دیابت آمریکا (ADA) قند خون ناشتا 80-130 mg/dl و قند خون 2ساعت پس ازصرف غذا را کمتر از 180 mg/dlبرای بیماران دیابتی به عنوان محدوده ی مجاز در نظر گرفته است و اگر بیماران بتوانند با مراقبت های مناسب و عمل به توصیه های پزشکی و تغذیه ای میزان قند خون خود را در این محدوده و کمتر از آن حفظ کنند با کنترل دیابت می توانند بر طول عمر و سلامتی خود بیافزایند.

تست قند خون بلند مدت ، شاخصی مهم در تشخیص و پیگیری روند بیماری:

شاید شما هم تا کنون با اصطلاح HbA1C در برگه ی آزمایشات دوره ای خود برخورد کرده باشید.

علاوه بر کنترل قند خون در طی شبانه روز که می تواند روزانه با دستگاه های شخصی تست قند انجام شود، آزمایشی به نام HbA1C یا سنجش هموگلوبین A1C وجود دارد که هدف آن بدست آوردن متوسط قند خون روزانه در چند ماه اخیر است.

نتیجه ی این آزمون که هر دو تا سه ماه یکبار برای بیماران دیابتی انجام می شود، به صورت درصد در برگه ی آزمایش گزارش می شود و برای یک فرد سالم باید کمتر از 5.7 درصد باشد در حالیکه در مبتلایان به دیابت محدوده ی مجاز این عدد کمتر از 7 درصد می باشد.(لینک: در مورد آزمایش HbA1C بیشتر بدانید.)

اهمیت کنترل قند خون :

هنگامی که قند خون بالاتر از حد طبیعی می رود، منجر به آسیب و التهاب اعصاب و عروق خونی می شود و از اینجاست که عوارض بیماری دیابت در صورت عدم کنترل قند خون خود را نشان می دهند.

در افراد سالم عملکرد طبیعی هورمون انسولین در بدن، میزان قند خون را کنترل می کند.وقتی فرد مبتلا به دیابت می شود، عملکرد این هورمون به نوعی مختل می شود و در نتیجه نیاز به روش های درمانی برای بازگرداندن بدن به حالت طبیعی و کنترل قند خون وجود دارد.

این راهکارها شامل تغذیه ی مناسب، فعالیت بدنی، دارو درمانی و کاهش استرس می باشد که رعایت مجموعه ی آنها می تواند تا سالیان سال زندگی یک فرد دیابتی را در حد یک فرد سالم و بدون عوارض بیماری نگاه دارد.

افت قند خون در روند دارودرمانی دیابت :

افت قند خون عارضه ایست که مبتلایان دیابت کم و بیش(خصوصا در شروع درمان) آن را تجربه نموده اند. زمانی که برای درمان دیابت از انسولین یا سایر داروهای ضددیابت استفاده می کنید این احتمال وجود دارد که دارو قند خون شما را به کمتر از میزان طبیعی مورد نیاز بدن کاهش دهد.این مساله می تواند برای شما علایمی همچون سرگیجه، تعریق سرد، ضعف و گرسنگی، تپش قلب و بی قراری و... به همراه داشته باشد اما جای نگرانی نیست چرا که با رعایت توصیه هایی ساده به راحتی می توانید این وضعیت را کنترل نمایید.

همچنین با پیشرفت علم پزشکی وتولید داروهای جدید که کمتر این عارضه را ایجاد می کنند، می شود به این امیدوار بود که تجربه ی این حالت به کمترین میزان ممکن برسد.(لینک: راهکارهایی برای افت قند خون(هایپوگلیسمیا) در افراد دیابتی)

اوضاع بدنتان را تحت کنترل خودتان بگیرید

همانطور که مشاهده کردید، کلیدی ترین موضوع در کنترل دیابت، کنترل قند خون می باشد پس برای تحقق این امر آموزش های لازم جهت اندازه گیری قند خون روزانه ی خود را از پزشک و یا داروساز خود فرا بگیرید و آزمایشات دوره ای تجویز شده توسط پزشکتان را مرتب انجام دهید.

اخبار مرتبط
داروسازی ایران دارو فراخوان شرکت های دارویی گروه دارویی یاسین داروسازی رها اپلیشکن اندرورید و آی او اس دارویاب-app drug info
تازه های دارویی
دارو های پر مصرف ایران
آخرین اخبار

تدوین فرمولاری دانشگاه های علوم پزشکی در سامانه دارویاب